Skip to content

Michiel Smit vs Jaap van der Wijk

14 mei 2011

Rechts: Michiel Smit

Uit de oude doos:

Neo-nazi’s in Nederland

 
dinsdag 3 oktober 2006 23:30 door Jaap van Nieveld Goudriaen

Daniel Kahneman zei het al: “Het onmogelijke gebeurt soms en het onvermijdelijke soms niet.” Neo-nazi’s in Nederland, ze zijn er en ze hebben nu ook een nieuwe partij: Nieuw Rechts. En een nieuwe Führer: Michiel Smit.
De Volkskrant is tolerant genoeg om Michiel Smit op het Volkskrant Weblog een platform te bieden voor zijn ideeën. Er zijn ook VK-bloggers die in hun schier oneindige tolerantie vinden dat dat moet kunnen, dit in het kader van het recht op vrije meningsuiting.
Zo tolerant en ruimdenkend zijn wij dus. Maar zijn wij ook ruimdenkend genoeg om te erkennen dat er grenzen aan de ruimdenkendheid zijn? Grenzen aan de tolerantie?
In zijn boek Expert Political Judgement heeft Philip E. Tetlock een heel hoofdstuk aan dit onderwerp gewijd. (Philip Tetlock is winner van de 2006 Woodrow Wilson Award van de American Political Science Association en winner van de 2006 Robert E. Lane Award, Division of Political Psychology van de American Political Science Association.) 

Onze denkbeelden over het nieuwe nationaal-socialisme in Nederland lopen uiteen, van een doemdenkscenario waarin de SS door de straten marcheert en alle mensen met een kleurtje worden vergast, tot uiterst optimistische scenario’s waarin het nieuwe nationaal-socialisme binnen afzienbare tijd een stille dood zal sterven. Het probleem met politieke scenario’s is dat zij doorgaans niet uitkomen. Politici gaan daarom bij belangrijke ontwikkelingen uit van meerdere scenario’s, soms wel vijf of zes. Vasthouden aan één scenario, optimistisch of pessimistisch, is derhalve niet verstandig.
Verstandig oordelen over principiële kwesties is moeilijk en vergelijkbaar met koorddansen zonder net. Vaak komen wij er te laat achter dat we het te lang bij het verkeerde eind hebben gehad, en dan is het moeilijk om op een ingeslagen weg terug te komen. Dan ontaarden we in starheid of navelstaren. Philip Tetlock: “If I had to bet on the best long-term predictor of good judgement among the observers in this book, it would be their commitment – their soul-searching Socratic commitment – to thinking about how they think.”

De opvatting dat de Trias Politica, dat wil zeggen de scheiding der machten binnen een staat in wetgevende macht (parlement), uitvoerende macht (regering) en rechterlijke macht (rechtbank of gerechtshof), kan voorkomen dat nieuwe nationaal-socialistische partijen door middel van de democratie een einde maken aan die democratie, is een vooroordeel en niet gebaseerd op de realiteit. Dat het mogelijk is om met een meerderheid van de bevolking de Trias Politica om zeep te helpen, ook in een beschaafde, hoogontwikkelde samenleving, is in de geschiedenis meermalen gebleken.
Uiteraard wil het bestaan van deze mogelijkheid niet betekenen dat dit ook zal plaatsvinden, maar het is onjuist om die mogelijkheid volledig uit te sluiten. Mocht het nieuwe nationaal-socialisme in Nederland zich dusdanig ontwikkelen dat de kwaliteit van onze samenleving daardoor ernstig wordt aangetast, dan zal de geschiedenis de optimisten die dit allemaal hebben laten gebeuren dit niet in dank afnemen. Het begrip “links en ruimdenkend” zou dan wel eens een heel negatieve lading kunnen krijgen. En terecht.

Logisch nadenken, dat is een belangrijke voorwaarde voor zindelijk denken en zindelijk oordelen. De basis van een politicus is zijn ideologie. Iemand die zich graag omgeeft met nazistische symbolen en neo-nazi’s, mensen die als politicus of politicus in spe uitlatingen doen die nationaal-socialistische propagandaministers niet zouden misstaan, hebben bepaalde ambities. Zij zullen, voorzover zij daartoe in de gelegenheid worden gesteld, alles proberen om die ambities waar te maken.
In ons democratisch bestel moet je je aan de wet houden, en wanneer je je als politicus ontwikkelt is het zinvol je op een substantieel deel van de bevolking te richten, dus is het verstandig om niet alles te zeggen wat je vindt. Je mag in ons land bijvoorbeeld niet zeggen “Eigen volk eerst,” want dat is strafbaar, dus maak je gebruik van subtielere omschrijvingen. Wij dienen in dit verband dus een onderscheid te maken tussen de werkelijke denkbeelden en de uitgesproken denkbeelden.
Het is dus niet juist om ervan uit te gaan dat de uitspraken van de nationaal-socialistische politicus die hij in de media doet ook zijn werkelijke denkbeelden zijn, en het is nog onjuister om ervan uit te gaan dat hij die denkbeelden niet heeft omdat ze niet in zijn “boek” staan vermeld.

De ideologische stamboom van politieke partijen is volgens Max Weber grofweg te verdelen in patronagepartijen, d.w.z. partijen die het te doen is om de macht, en partijen die proberen de programmapunten van een bepaalde politieke ideologie te verwezenlijken. Een nationaal-socialistische of fascistische partij is per definitie een patronagepartij. En patronagepartijen horen in onze moderne democratie niet thuis.

Volgens de Duitse politicoloog Klaus von Beyme zijn de West-Europese politieke partijen ontstaan uit politieke conflicten en tegenstellingen, en kunnen zij als volgt in kaart worden gebracht:
1. Liberalisme contra het ancien régime.
2. Conservatieven contra liberalen.
3. Arbeiderspartijen tegen het “burgerlijke stelsel”.
4. Boerenpartijen tegen het industrieel-kapitalistische systeem.
5. Regionale en etnische partijen versus de metropool.
6. Christelijke partijen tegen de niet-christelijke staat.
7. Communistische partijen tegen de sociaaldemocratische partijen.
8. Fascistische partijen tegen democratische stelsels.
9. Protestpartijen tegen de bureaucratische verzorgingsstaat.
10. Ecologische partijen tegen economische groei en milieuvervuiling.

Hitler kwam in 1933 aan de macht maar hij ging nog tot 1938 door met het uitschrijven van verkiezingen en volksstemmen, dit om het regime als “democratisch” te legitimeren. Daarna had hij genoeg macht, kon hij ongestraft zoveel terreur uitoefenen, dat hij op enig moment zijn uitgesproken denkbeelden ongestraft kon vervangen door zijn werkelijke denkbeelden. Michiel Smit is uiteraard nog lang niet zover.

Leviathan of Behemoth: de keus is aan u.
Een staat kan niet totalitair zijn, slechts een regime kan totalitair zijn. Elk volk krijgt het regime dat hij verdient. Wij kunnen nu al voorkomen dat een Behemoth de kop opsteekt. Leonard Schapiro meent dat totalitaire regimes herkend kunnen worden aan vijf contouren, en dat ze berusten op drie zuilen.
De vijf contouren zijn:
1. Het optreden van de leider.
2. Ondermijning van de rechtsorde.
3. Controle op de privésfeer.
4. Permanente mobilisering van de bevolking.
5. Legitimering op basis van massale steun.

De drie zuilen waarop totalitaire regimes steunen zijn dan:
1. De officiële ideologie.
2. De partij.
3. Het staatsapparaat.

Robert A. Dahl meent dat het niet nodig is dat iedere burger over alle belangrijke kwesties goed geïnformeerd is en zich actief met elke kwestie bezighoudt. Er moet een kritische massa van goed geïnformeerde burgers zijn , die groot en actief genoeg is om controle over het beleid uit te oefenen. Groznan Popov, een in Nederland wonende journalist die de Nederlandse samenleving kritisch bekijkt, stelt vast dat die kritische massa ontbreekt. Ik ben het met hem eens. De tolerantie en verdraagzaamheid van de groep die de kritische massa zou moeten vormen is zo ver doorgeschoten dat die kritische massa niet eens meer kritisch durft te zijn, en al helemaal niet ten opzichte van zichzelf.

 

Michiel Smit dient klacht in tegen blogger

 

Michiel Smit, voorman van NieuwRechts, is naar de Raad voor de Journalistiek gestapt om zijn beklag te doen over een weblog-artikel. Het is voor het eerst dat er bij de raad een klacht is ingediend over een weblogger. De betreffende blogger, Jaap van der Wijk (alias Jaap van Nieveld Goudriaen), is actief op het Volkskrantblog. In een blogposting omschreef Van der Wijk de leider van NieuwRechts als een ‘nieuwe Führer’. Dit schoot Smit, die door GeenStijl al steevast wordt omschreven als ‘gay nazi clown’, in het verkeerde keelgat.

‘Door op deze wijze zeer ernstige persoonlijke beschuldigingen in mijn richting te plaatsen vind ik dat ik benadeeld ben’, klaagt Smit. Tijdens de zitting bij de Raad voor de Journalistiek, die eind vorige week plaatsvond, bleek dat de NieuwRechts-politicus bovendien ontstemd was over het feit dat de Volkskrant het stuk van Van der Wijk in de krant had geplaatst. Het is de vraag wat de Raad met de klacht van Smit doet. Het verweer van de Volkskrant luidt dat Van der Wijk geen journalist is en dat de Raad daarom geen uitspraak kan doen over deze klacht van Smit.

Of de Raad voor de Journalistiek deze mening deelt, is nog onbekend. De uitspraak volgt over vier tot zes weken, verwacht Geert-Jan Bogaerts, internetchef van de Volkskrant.

door Maarten Reijnders, 22-01-2007 16:08
 

Primeurtje voor Michiel Smit

vrijdag 19 januari 2007 11:35 door GJ Bogaerts

Over de aanwezigheid van Michiel Smit op het Volkskrantblog is al  het nodige gezegd. Af en toe publiceert hij hier een stukje. En hoewel velen er bij ons op aandrongen om hem aan de deur te weigeren, heeft hij zich tot op heden keurig aan de gebruiksvoorwaarden gehouden. En dus vonden wij dat hij recht had op zijn plek op het Volkskrantblog.

Smit voelt zich echter in zijn eer en goede naam aangetast door een andere Volkskrantblogger. Daarom is hij naar de Raad voor de Journalistiek gestapt. Dat is, voorzover wij weten, een primeur; niet eerder moest dit beroepscollege een uitspraak doen tegen een blogger. Vanmiddag dient de zaak M.Smit vs. de Volkskrant en J. van der Wijk. Laatstgenoemde is hier beter bekend als Jaap van Nieveld Goudriaen. Zijn echte naam mag genoemd, omdat een bericht van zijn hand in de krant van 7 oktober heeft gestaan onder de titel ‘Neo-nazi’s op het Volkskrantblog’. Jaap was toen ‘blogger van de week’.

Smit stelt in zijn klacht: ‘Door op deze wijze zeer ernstige persoonlijke beschuldigingen in mijn richting te plaatsen vind ik dat ik benadeeld ben. Vooral dat er geen verweer van mijn kant mogelijk is, maar dat een en ander voor alle lezers zonder commentaar te lezen is. Door plaatsing, ook van een derde, maakt de Volkskrant zich medeverantwoordelijk voor de inhoud van de “tijdelijke medewerker”.’

Smit vervolgt: ‘Met name maak ik bezwaar tegen het feit dat ik als nieuwe “führer” wordt neergezet. En daaronder een heel verhaal valt te lezen over nationaal-socialisme. Ik wil niet als nieuwe Hitler worden neergezet in een krant als de Volkskrant’.

De Volkskrant zal zichzelf en Jaap van der Wijk als volgt verdedigen:

1. Op de eerste plaats vinden wij dat Smit helemaal niet ontvankelijk is. De Raad voor de Journalistiek behandelt alleen klachten tegen journalisten. De Volkskrant is geen journalist, maar een rechtspersoon waar journalisten in dienst zijn. Jaap van der Wijk is ook geen journalist, maar heeft een heel ander beroep, en is daarnaast ook nog blogger. Smit is met zijn klacht dus aan het verkeerde adres.

2. Mocht Smit toch ontvankelijk zijn, dan voeren we aan dat het belang van vrijheid van meningsuiting in dit geval zwaarder moet wegen dan het belang van Smit om niet aan lichtvaardige verdachtmakingen te worden blootgesteld. Er is geen ‘dringende noodzaak’ om de vrijheid van meningsuiting in dit geval te beperken.

3. Smit heeft in het kader van dezelfde vrijheid van meningsuiting een weblog bij de Volkskrant.

4. De voormalig lijsttrekker van Leefbaar Nederland, Haitske van der Linde, noemde Smit in 2002 ‘zo’n beetje de grootste neonazi uit de Nederlandse politiek. Van der Linde werd strafrechterlijk vervolgd wegens ‘belediging’, maar het Gerechtshof volgde het Openbaar Ministerie in zijn eis om vrijspraak. Volgens het Hof is het dus toegestaan om Smit binnen een politieke discussie een ‘neo-nazi’ te noemen. Het toestaan van het gebruik van de term ‘führer’ volgt daar als vanzelf uit.

5.Smits affiniteit met het neo-nazisme en nazi Duitsland wordt met enige regelmaat bevestigd.

6.Een politicus moet zich meer laten welgevallen dan een willekeurige burger.

7.De publicatie van Jaap van der Wijk stond in eerste instantie op een weblog dat niet vooraf wordt gemodereerd. Publicatie ervan in de papieren krant werd noodzakelijk geacht omdat het een wezenlijke discussie over de rol van het Volkskrantblog en de vrijheid van meningsuiting illustreerde.

Op het moment van schrijven is het oordeel van de Raad voor de Journalistiek vanzelfsprekend nog niet bekend.

Primeurtje (deel 2)

 
vrijdag 19 januari 2007 19:17 door GJ Bogaerts

Een korte update voor iedereen die deel één gelezen heeft.

Smit wilde in één zitting, zo bleek vanmiddag, voor eens en altijd korte metten maken met zijn imago als neo-nazi. Hij had niet alleen het Volkskrantblog op de korrel, maar ook Volkskrant-collega’s Ron Meerhof (onze Rotterdamse correspondent) en Bart Dirks, collega-blogger en correspondent in Brussel. Meerhof en Dirks hadden het gewaagd om Smit in één adem (lees: in één artikel) te noemen met een aantal extreem-rechtse splintergroepjes in Nederland en België. Dat artikel is hier te lezen.

Smit gaf tijdens de zitting toe dat ‘de ene klacht wat sterker is dan de andere’. Maar, voegde hij eraan toe, het gaat mij om het totaalplaatje. Ik wil niet dat iedereen zomaar alles over mij kan schrijven.

Overigens bleek Smit minder problemen te hebben met Volkskrantblogger Jaap van der Wijk als wel met het feit dat de Volkskrant een bericht van Jaap in de krant had geplaatst. Dat hadden we niet mogen doen.

Ons verweer is bekend. Nu maar afwachten wat de Raad voor de Journalistiek zegt. Uitspraak is over vier tot zes weken.

Klacht Michiel Smit afgewezen

 
maandag 16 april 2007 12:51 door GJ Bogaerts

De Raad voor de Journalistiek heeft, met enige vertraging, uitspraak gedaan in de zaak die Michiel Smit, leider van Nieuw Rechts, had aangespannen tegen de Volkskrant en Jaap van der Wijk, beter bekend onder zijn Volkskrantblogpseudoniem Jaap van Nieveld Goudriaen. De klacht van Smit is op alle fronten afgewezen. De volledige uitspraak is hier terug te vinden.

Wie meer wil weten over de achtergronden van de zaak, kan hier en hier terecht.

Smits klacht tegen Van der Wijk is onontvankelijk verklaard, omdat Van der Wijk geen journalist is. Op dat punt heeft de Raad onze argumentatie overgenomen. De Raad is het echter niet met ons eens Smit in de fout ging door de Volkskrant als onderneming aan te spreken, in plaats van de hoofdredacteur, de uitgever, of een redacteur.

De klacht tegen de Volkskrant is ongegrond, vonnist de Raad. Slechts onder bijzondere omstandigheden is plaatsing van een ingezonden brief in de krant (waarmee de herpublicatie van Van der Wijks gewraakte bericht in de papieren krant is te vergelijken) maatschappelijk onaanvaardbaar. Van zulke bijzondere omstandigheden is geen sprake, oordeelt de Raad. Smit moet zich meer laten welgevallen dan de gemiddelde burger, omdat hij er zelf voor kiest een prominente en uitgesproken rol te spelen in het politieke debat. Daarnaast speelt ook een rol dat het Gerechtshof eerder had geoordeeld dat Smit een neo-nazi genoemd mocht worden.

Uiteraard zijn we blij dat het zo is afgelopen. Maar eerlijk gezegd had het me bijzonder verbaasd als het anders was gegaan…

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: